Polonya’da Rusya fobisi özelleştirmeyi engelledi

(Haberin orijinali 2 Ağustos 2015 tarihinde İleri Haber'de yayınlanmıştır)

Polonya'da muhalefet, demiryollarının özelleştirilmesine, daha sonra Ruslara satılabilir endişesiyle karşı çıktı.

Polonya’da ana muhalefet partisi yaklaşık yarım milyar dolarlık Polonya Devlet Demiryolları (PKP) özelleştirilmesi operasyonuna,  PKP’yi alan Lüksemburg merkezli konsorsiyumun daha sonrasında PKP’yi Rus enerji devi Energetika veya Gazprom’a satabileceği ve bunun da Rusya’nın Polonya’nın ulaşım ağını kontrol edebileceği sonucunu doğurabileceğinden dolayı itiraz etti.

Ekim ayında yapılacak olan parlamento seçimlerinden önce en son kamuoyu yoklamalarına göre ana muhalefetteki PiS’in (Prawo i Sprawiedliwość – Hukuk ve Adalet) açık ara farkla halen iktidarda olan PO’dan (Platforma Obywatelska – Yurttaş Platformu) hükümeti devralmasına neredeyse kesin gözle bakılıyor. PKP’nin özelleştirmesine karşı çıkan ve PO iktidarından önce sekiz yıl boyunca iktidarda olan PiS ise merkez sağ parti olan PO’ya göre daha muhafazakâr olması ve Rusya’ya karşı daha saldırgan bir tutuma sahip olmasının yanı sıra, AB ile bile sorun yaşamasıyla biliniyor. PiS’in liderliğini yapan ikiz kardeş Kacynskilerden Polonya eski devlet başkanı Lech Kacynski Nisan 2010’da Rusya’da meydana gelen bir uçak kazasında bir çok Polonyalı üst düzey bürokrat ile birlikte hayatını kaybetmiş, kaza Polonya’daki Rusya fobisinin artmasına yardımcı olmuştu.

Bosna’da yeni iş yasası protestolara rağmen yürürlükte

(Haberin orijinali 31 Temmuz 2015 tarihinde İleri Haber'de yayınlanmılştır)

AB yasaları ile uyum programı çerçevesinde, Bosna’da uygulamaya konulmak istenen yeni iş yasası yoğun protestolara rağmen dün geceyarısı temsilciler meclisinde 30’a karşı 50 oyla kabul edildi.

AB yasaları ile uyum programı çerçevesinde, Bosna’da uygulamaya konulmak istenen yeni iş yasası yoğun protestolara rağmen dün geceyarısı temsilciler meclisinde 30’a karşı 50 oyla kabul edildi.

Halen işsizliğin %45 düzeyinde olduğu Bosna’da işçi haklarını kısıtlamaları öngören ve iş çıkarımlarını kolaylaştıran yeni yasaya karşı gelen sendikaların liderliğinde toplanan 5000’den fazla işçi Perşembe günü Saraybosna’da Federasyon Parlamentosu önünde protesto gösterisi düzenlemişti. İş adamları ve ekonomistler ise yasanın geçmesinin sadece AB uyum süreci için değil, Bosna’nın iktisadi dinamikleri açısından da faydalı olacağını öne sürüyor. Liderliğini Bakir İzzetbegoviç’in yaptığı SDA’nın (Stranka Demokratska Akcija – Demokratik Eylem Partisi) işçi düşmanı yasanın çıkması için çoğunluğu sağlamak amacıyla en büyük çabayı gösterdiği biliniyor.

Üst düzey AB yetkilileri ise yasanın çıkması sürecinin ağır işlemesinden dolayı Bosna hükümetini eleştirmiş, AB Dışişleri Bakanı Federica Mogherini ve Genişlemeden Sorumlu Komiser Johannes Hahn Bosna’nın bu yasayı geçirmesinin AB’ye uyum sürecinde en önemli koşul olduğunu ifade etmişlerdi.

Bosna’da Yargı Referandumu

(Haberin orijinali 17 Temmuz 2015 tarihinde İleri Haber'de yayınlanmıştır)

“Srpska Cumhuriyeti” parlamentosunun ayrı bir yargı sistemi oluşturmak için referanduma gidilmesine karar vermesi Bosna’da tansiyonu yükseltti.

“Srpska Cumhuriyeti” parlamentosunun ayrı bir yargı sistemi oluşturmak için referanduma gidilmesine karar vermesi Bosna’da tansiyonu yükseltti.

15 Temmuz Çarşamba günü Bosnalı Sırpların özerk devleti “Srpska Cumhuriyeti” parlamentosundaki 85 milletvekilinin 45’inin lehte oy kullanmasıyla Srpska Cumhuriyeti’nin bağımsız bir yargı sistemine sahip olmasının referanduma götürülmesi kararı verildi. Bosnalı Sırpların Bosna-Hersek’ten ayrılarak ayrı bir bağımsız devlet kurması gerektiğini sık sık ifade etmesiyle bilinen aşırı milliyetçi Bosnalı Sırp lider Milorad Dodik’in çağrısıyla yapılan oturum sonucu çıkan karar tepkilere neden oldu.

Geçtiğimiz yılki seçimlerde hedefinin 2018 yılında Srpska Cumhuriyeti’nin Bosna-Hersek’ten bağımsızlığını ilan etmesi için bir referandum yapılması olduğunu açıklayan Dodik, Bosna mahkemelerinde özellikle savaş suçlularının yargılanmasında adaletsiz bir durumla karşı karşıya olunduğunu, yargılananların çoğunun Bosnalı Sırp olmasının bu adaletsizliği gözler önüne sergilediğini ifade etti.

Bosna-Hersek Savunma Bakanı  bu kararın Bosna-Hersek’in birliğine ve egemenliğine karşı bir saldırı olduğunu, verilen kararın savaş ilanı anlamına geldiğini belirtti: “Dodik’in kime veya neye güvenerek böyle bir karar verdiğini bilmiyorum ama böyle bir referandumun yapılması kuşkusuz ki ülkenin yeniden şiddet ortamına sürüklenmesinden başka sonuç getirmeyecek.”

Karar Bosna Hersek’teki AB Yüksek Temsilcisi Valentin Inzko tarafından da protesto edildi. Inzko kararın bir sorumsuzluk belgesi olduğunu ve Bosna Hersek’teki yöneticilerin ülkeyi daha derin bir krize sokmaya ne kadar da hazır olduklarını gösterdiğini ifade etti. Inzko ayrıca böyle bir referandumun, Bosna Savaşı’na son veren “Dayton Anlaşması”nın da ihlali anlamına geleceğine dikkat çekti.

Karar Sırbistan’ın da tepkisisyle karşılaştı. Geçtiğimiz Cumartesi günü Srebrenitsa anmasında taşlı saldırıya uğrayan Sırbistan Başbakanı Aleksander Vuçiç Dodik’i daha sorumlu bir siyaset izlemeye çağırdı. 

Srebrenitsa’da Sırbistan Başbakanı’na Taşlı Saldırı

(Haberin orijinali 11 Temmuz 2015 tarihinde İleri Haber'de yayınlanmıştır)

Srebrenitsa soykırımının yirminci yıl anma törenleri için Srebrenitsa-Potoçari mezarlığında bulunan Sırbistan Başbakanı Aleksander Vuçiç’e bir grup katılımcı şişe, taş ve ayakkabı attı. Taşlardan bir tanesinin yüzüne isabet etmesiyle gözlüğü kırılan Vuçiç yoğun güvenlik önlemleri altında tören alanından uzaklaştırıldı. Bir saldırganın gözaltına alındığı bildiriliyor.

45 yaşındaki Vuçiç, henüz 23 yaşındayken 1993 yılında, savaş suçlusu Voyislav Şeşely’in liderliğini yaptığı aşırı milliyetçi Sırp Radikal Partisi’nde siyasete başlamış, 1993 seçimlerinde milletvekili olmuştu. İki sene sonra ise Sırp Radikal Partisi’nin genel sekreterliğine seçilen Vuçiç, Srebrenica soykırımının hemen ertesinde basına verdiği bir demeçte şu ifadeleri kullanmıştı: “Öldürülen her Sırp için 100 Müslüman [Boşnak] öldüreceğiz!”

Her ne kadar 20 sene önceki siyasetini inkâr etse ve hatta günümüzde Şeşely’le ciddi siyasî sorunlar yaşasa da, 1995 yılındaki sözlerinden dolayı bir çok Boşnak Aleksander Vuçiç’in Srebrenitsa’daki anma törenlerine katılmasına sıcak bakmıyordu. Öte yandan, 20 sene sonra Sırbistan’ın en süt düzeyde Srebrenitsa soykırımının anma törenlerine katılmış olması ise bölgede etnik nefretin gücünün kırılması için önemli bir adım olarak görülüyordu. Voyislav Şeşely Srebrenitsa’daki törenlere katılan Vuçiç’in Sırbistan’ı ve Sırp halkını küçük düşürdüğünü açıkladı.

Geçtiğimiz Nisan ayından bu yana Sırbistan İlerici Partisi üyesi olarak Sırbistan Başbakanlığı’nı yürüten Vuçiç aşırı milliyetçi gangsterlerin elebaşlığını yaptığı organize suç örgütlerine karşı mücadele başlatmış olmasıyla radikal Sırp milliyetçilerinin tepkisini çekiyor. Sıkı bir AB yanlısı olan Vuçiç, geçmişteki özelleştirme operasyonlarında yapılan yolsuzlukları da gündeme getirmesiyle biliniyor.

Srebrenitsa soykırımı anma törenlerine 80 ülke bakanlık ya da başbakanlık düzeyinde temsilci gönderdi. Dönemin ABD başkanı Bill Clinton da törende yer almak için Srebrenitsa’ya geldi.

Çin'den Türkiye'ye yanıt

(Haberin orijinali 1 Temmuz 2015 tarihinde İleri Haber'de yayınlanmıştır)

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Türkiye’nin Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki katliam iddialarıyla ilgili yaptığı açıklamaya cevap olarak haberlerin doğrulanmasını Türkiye Dışişleri Bakanlığı’ndan istediklerini belirtti.

Bu haftanın sosyal medya gündemini işgal eden Çin’in Ramazan Ayı’nda Sincan Özerk Bölgesi’ndeki Uygurlara yönelik katliamları ile ilgili yalan haberler ve manipülatif paylaşımlardaki bilgi kaynaklarını kontrol etmeden, sorgulamadan, bu paylaşımlara dayanarak resmi bir protesto açıklaması yayınlayan Dışişleri Bakanlığı’na yanıt Çin Dışişleri Bakanı sözcüsü Hua Çunying’den geldi. Çunying TC Dışişleri Bakanlığı’nın 30 Haziran tarihli protesto mesajında “Türkiye’den ne kastettiğini açıklamasını” beklediklerini ifade etti.

TC Dışişleri Bakanlığı ise dün yayınladığı protesto mesajında şunları belirtmişti:

“Çin Halk Cumhuriyeti'nin Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde yaşayan Uygur Türklerinin oruç tutmalarının ve diğer ibadetlerini yerine getirmelerinin yasaklandığına dair haberler kamuoyumuzda üzüntüyle karşılanmıştır.

Toprak bütünlüğüne, istikrarına, huzur ve güvenliğine önem atfettiğimiz Çin Halk Cumhuriyeti'nden (ÇHC) gelen bahse konu haberlerden ‎ duyduğumuz derin kaygı ÇHC’nin Ankara Büyükelçisine de iletilmiştir.”

Srebrenitsa’da VIP locası

(Haberin orijinali 22 Mayıs 2015 tarihinde İleri Haber'de yayınlanmıştır)

Bu sene Srebrenitsa soykırımının yirminci yıldönümü için düzenlenecek olan anma etkinliği için VIP locası inşa ediliyor.

Bu sene Srebrenitsa soykırımının yirminci yıldönümü için düzenlenecek olan anma etkinliği için VIP locası inşa ediliyor.

11 Temmuz 1995’te 8372 kişinin katledilmesiyle sonuçlanan ve Lahey Adalet Divanı tarafından da soykırım olarak tanımlanan katliamın bu sene yirminci yıl anması gerçekleşecek. Soykırımda katledilenlerin mezarlarının bulunduğu Potoçari mezarlığı ve tören alanına yapılmakta olan ve törene katılan VİP kişilerin soykırım anıtına çiçek bıraktıktan sonra törenin geri kalanını izlemeleri için yapılan VİP locası ise eleştirilere neden oluyor. Yaklaşık bir buçuk milyon insanın katledildiği Auschwitz’te bile benzer bir uygulamanın olmadığını öne sürenler, yapılan bu ayrımcılığın soykırımda katledilenlerin anılarına saygısızlık olduğu görüşünde.

Her sene 11 Temmuz’da Srebrenitsa’daki Potoçari mezarlığı ve tören alanında yapılan etkinliklere binlerce insan katılıyor ve yıl içinde kimlik tespiti yapılan yeni cenazeler toprağa veriliyor.

Özellikle son yıllarda başta 11 Temmuz anması olmak üzere, Srebrenitsa katliamının dinci siyasetçiler tarafından istismar edildiği ve Srebrenitsa anmalarının dincilerin gövde gösterisine dönüştüğü bir süredir Bosna kamuoyunda da dile getirilen sorunlardan biri.

Bosna-Hersek'ten Erdoğan geçti: Gazeteci azarladı, trafiği felç etti, açılışa katıldı

(Haberin orijinali 21 Mayıs 2015 tarihinde İleri Haber'de yayınanmıştır)

Yurt içindeki açılış törenlerini seçim mitinglerine çeviren Erdoğan, Bosna-Hersek'te de Türkiye'deki performansını aratmadı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, dünkü Saraybosna ziyareti ile açılış performansını yurtdışına da taşıdı.

TİKA tarafından restore edilen Hünkâr Camisi (Careva Dzamija) ile Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edilen İsa Bey İshakoviç Hamamı’nın (Hamam İsa-bega Ishakovića) açılışına katılan Recep Tayyip Erdoğan’ın gerçekleştirdiği günübirlik ziyaretin 26 Mayıs tarihindeki SDA (Stranka Demokratska Akcija – Demokratik Eylem Partisi) kongresinden önce olması dikkatleri çekti.

Türkiye’ye ve Recep Tayyip Erdoğan’a yoğun bir sempatinin olduğu Bosna-Hersek’te AKP hükümetinin Bakir İzzetbegoviç liderliğindeki SDA’ya verdiği destek son zamanlarda Bosna-Hersek kamuoyunun tepkisini yol açıyor. Recep Tayyip Erdoğan’ın SDA kongresinden beş gün önce gerçekleştirdiği ziyaret ise SDA lideri Bakir İzzetbegoviç’e destek ziyareti olarak yorumlanıyor.

Geçtiğimiz Ekim ayındaki genel seçimlerde muhalefet partisi SBB (Savez za bolju budućnost BiH – Daha iyi bir Bosna Hersek geleceği için Birlik) lideri Fahrudin Radonçiç seçim mücadelesini sadece İzzetbegoviç’e karşı değil, Recep Tayyip Erdoğan’a karşı da verdiğini beyan etmişti.

İleri Portal yazarı Özgür Dirim Özkan konuyu portalımızdaki köşesine de taşımıştı:

http://ilerihaber.org/yazarlar/ozgur-dirim-ozkan/bosna-secimlerinde-akp-golgesi/371/

Öte yandan, Türkiye’nin Bosna-Hersek’te tarihi-kültürel yapıların restorasyonuna ağırlık vermesi fakat aynı ağırlıkta iktisadi yatırımlarda eksik kalması da son dönemde Bosna kamuoyu tarafından eleştirilere neden oluyor. Recep Tayyip Erdoğan’nın dünkü basın toplantısında bu konu ile ilgili olarak bir gazeteci ile polemiğe girmesi ise dikkatleri çekti.

Geçtiğimiz yıl Türkiye’nin bu konudaki politikasını ele alan bir rapor da İleri Portal sayfalarına taşınmıştı:

http://ilerihaber.org/yazarlar/ozgur-dirim-ozkan/siyasi-bir-ask-hikayesi-turkiye-ve-bosna-hersek-iliskileri/247/

Recep Tayyip Erdoğan’ı Başkanlık Sarayı önünde karşılamaya gelen, çoğunluğu Saraybosna’daki Türk üniversitesinin öğrencilerinden oluşan yaklaşık 150 kişilik kalabalığın ise bazı Türk gazeteleri tarafından “sevgi seli” olarak nitelendirilmesi de dikkatlerden kaçmadı. Öte yandan, ziyaret nedeniyle alınan güvenlik önlemleri sonucu gün ortasında felç olan Saraybosna trafiği Saraybosnalıların şikayet konusuydu.